کشاورزی

سیستم آبیاری کشاورزی

سیستم آبیاری کشاورزی

آبیاری بکارگیری مصنوعی آب در زمین و خاک می‌باشد.

به عبارت دیگر، آبیاری پخش آب روی زمین جهت نفوذ در خاک برای استفاده گیاه و تولید محصول است. هر چند فقط ۱۵ درصد از زمین‌های کشاورزی دنیا تحت آبیاری قرار دارند و ۸۵ درصد بقیه به صورت دیم و بدون آبیاری مورد استفاده قرار می‌گیرند

اما نیمی از تولیدات کشاورزی و غذای مردم جهان از همین زمین‌های آبی حاصل می‌شود؛ که این خود نشان دهنده اهمیت و نقش آبیاری در بخش کشاورزی است.

منابع آب مورد استفاده در کشاورزی

۱- منابع آب سطحی:

الف: منابع آب سطحی جاری:

جریان آب این منابع در طول زمان هم از نظر کمی و هم از نظر کیفی دائماً در حال تغییر می‌باشد

وعموما کیفیت پایینی دارند جریان‌های حاصل از نزولات جوی، دارای دبی متغیری می‌باشند،

ولی آن دسته که دارای منابع تغذیه زیرزمینی هستند مانند چشمه و قنات، تغییرات کمتری دارند.

ناخالصی‌های عمده این منابع از نوع فیزیکی و دارای مواد معلق معدنی و آلی می‌باشند

و در صورت قرار گرفتن در معرض هوا عموماً ناخالصی‌های شیمیایی آنهامانند کلر، آهن، کربنات و بی کربنات اکسید می‌شوند.

ب- منابع آب سطحی راکد:

مانند: استخرها، حوضچه‌های طبیعی، مخازن سدها، دریاچه‌های آب شیرین، آبگیرها، تالاب‌ها و . . . می‌باشد.

در این منابع، آب جریان ندارد و همیشه در دسترس می‌باشد ولی ممکن است در طول فصل آبیاری نوسانات شدیدی در سطح آن ایجاد شود، لذا میزان برداشت با توجه به حداقل عمق در طول برداشت لحاظ می‌گردد؛ و وابستگی شدیدی به تغذیه مجدد دارند.

از نظر آلودگی در این منابع ناخالصی‌های فیزیکی (شن، سیلت ) و املاح محلول و آهن دوظرفیتی وجود ندارد؛

ولی ناخالصی‌های آلی مثل خزه‌ها، جلبکها، برخی جانوران کوچک آبزی و آثار و بقایای موجودات زنده در آن‌ها فراوان یافت می‌شود.

۲- منابع آب زیرزمینی:

در ایران به دلیل واقع شدن در منطقه خشک و نیمه خشک مخصوصاً

در ناحیه مرکز کشور ازمنابع اصلی تأمین آب آبیاری محسوب می‌شوند و عموماً کیفیت

بالایی دارند از لحاظ کمی میزان برداشت بسته به تغذیه این منابع دارد.

به‌طوری‌که باید از طول عمر مفید سیستم در استفاده از این منابع اطمینان کافی حاصل گردد.

با توجه به ناخالصی‌های کمی که دارند مناسبترین آب برای استفاده در سیستم‌های آبیار تحت فشار محسوب می‌شوند.

معمولاً عاری از آلوده‌کننده‌های فیزیکی و آلی می‌باشند بیشتر مشکل مربوط به وجود آهن، کلر، کربنات و بی کربنات کلسیم می‌باشد؛

و ازطرفی هنگامیکه این آب‌ها در مجاورت هوای آزاد قرار می‌گیرند املاح مذکور اکسیده شده و رسوب می‌نمایند.

۳-منابع آب نامتعارف (فاضلاب‌ها و پسآب‌های تصفیه شده، آب زهکش‌ها و آب‌های شور ولب شور)

فاضلاب‌ها و پسآب‌های تصفیه شده، آب زهکش‌ها و آب‌های شور و لب شور

می‌توانند به عنوان منبعی برای تأمین آب، مورد استفاد

ه قرار گیرند به دلیل دبی ثابتی که دارند مورد اطمینان می‌باشنداز لحاظ کیفی در استفاده از چنین آبهایی باید کلیه جوانب کیفیتی آب آبیاری مورد توجه قرار گیرد،

همانند گرفتگی، مسائل بهداشتی، سمیت بعضی از عناصر و بهم خوردن تعادل عناصر کم مصرف در خاک

آب دریاها به عنوان منابع آب شور و

آب‌های زیر سطحی و آب زهکش‌ها به عنوان منابع آب لب شور وفاضلاب‌ها (شهری وصنعتی) به عنوان پسآب تصفیه شده قابل استفاده می‌باشند

تفاوت فاضلاب شهری و پساب صنعتی

فاضلاب شهری ازنظر کمی تقریبادارای دبی ثابتی وجریان آن مداوم است و از لحاظ کیفی قابل پیش‌بینی و معمولاً محتوی باکتری

ولی پساب صنعتی گاهی محتوی مواد سمی است و مواد آلی آن شاید قابل تجزیه نباشد.

آبیاری سنتی یا آبیاری جدید؟

شاید این سوال برای خیلی ها پیش بیاید که اصلا دلایل استفاده از سیستم های آبیاری چه می باشد. اصلا روش های آبیاری سنتی مگر چه اشکالاتی دارد که سیستم های پیشرفته آبیاری ابداع و توسعه یافته اند. در این مقاله سعی می کنیم به طور مختصر به مهمترین دلایل اشاره کنیم.